Nus verd-liberals orientein nossa lavur politica allas valurs da basa d’in svilup durabel. Quei svilup persistent vegn capius cumplessivamein aresguard economia/finanzas, natira e fatgs socials/societad. Nus empruein dad anflar igl equiliber denter las finamiras ecologicas, economicas e socialas.
Il respect dalla natira e la protecziun digl ambient stattan el center dalla politica verd-liberala. La libertrad digl individi astga buca vegnida vivida ora sin donn e cuost dalla natira. La politica verd-liberala sedefenda encunter ina instrumentalisaziun digl ambient per segirar ils basegns individuals e socials. L’atgna valur dalla natira sto vegnir renconuschida e las ressursas naturalas duvradas cun quitau.
La libertad d’agir sco era da decider ein impurtonts pilasters da cantun dalla libertad. Libertad individuala sto denton restar en cumbinaziun cun toleranza e respect. In patertgar verd-liberal ei pia aviarts per realitads, per la pluralitad da valurs sco era per in mund multifar e differents. Quei semanifestescha era ella sinceradad e toleranza enviers autras religiuns, culturas e modas da viver. La tradiziun e cultura cristiana ed occidentala e lur svilup duessen denton restar la basa da nossa societad. La libertad da mintga singul e dall’economia han leu lur cunfin, nua che la libertad ni il svilup dils auters vegn restrenschida. Politica verd-liberala s’engascha era per la libertad dalla proximas generaziuns, quei che munta in diever cunscient cullas ressursas naturalas e finanzialas.
Politica verd-liberala ei era innovativa, cunquei ch’ei vegn encuriu propostas per ina soluziun creativas per problems existents. Nus seschein fascinar d’ideas novas, progressivas ed orientadas al futur. Quei cumpeglia era aviartadad enviers la societad e la perscrutaziun. Leutras spitgein nus effects positivs per fatschentas pintgas e mesaunas. Il patertgar progressiv astga denton buca vegnir persequitaus cun egls serrai, mobein sto corrispunder cun finamiras ecologicas ed eticas.
La partida verd-liberala s’engascha per in sistem da concurrenza en fieras che funcziunan. Il sistem dalla fiera libra meina denton – gest el sectur dall’ecologia – buca per tut prezi tier in beinstar maximal. Effects extern ella fuorma dad emissiuns da canera e substanzas nuscheivlas ston savens buca vegnir purtai da quel che caschuna tals cuosts, e cheutier drova ei instruments dall’economia da marcau che diregian quei svilup. Quels duein era segirar la responsabladad ecologica e sociala, cunzun arisguard las proximas generaziuns. La globalisaziun ei buca da frenar e sa gest esser per la Svizra sco tiara pintga in schanza. Leutier astga l’interdependenza dall’economia buca mo survir a concerns gronds, mobein era segirar resultats positivs concernent finamiras ecologicas e socialas.
La partida verd-liberala sustegn il model svizzer dalla democrazia directa. Nus vesin quei model sco premissa centrala da nies stadi federalistic. Primarmein decida il suveran en damondas essenzialas. Tuttina ston principis legals haver precedenza avon decisiuns dil pievel directas. Ils dretg humans ein da respectar.
Ord quella vesta ei l’idea d’in svilup durabel tut auter in patertgar revoluziunar ni elitar, anzi vai per segirar la dignitad dil carstgaun, la libertad e la democrazia el temps d’ozildi. In patertgar parcellau, a cuorta vesta, linear ni era stretg ei buca practibals el temps d’ozildi cullas sfidas el futur. Ils castitgs accessorics ecologics, economics e socials d’in tal patertgar stregn pericliteschan pli e pli la libertad, democrazia e constituziunalitad ed ein aschia tissi per ina societad libra ed aviarta. Ralf Dahrendorf scriva ha scret igl onn 2003: “ La libertad ei la premissa per in process cun success e social da reflexiun, d’encurir, d’emprender e da formar en direcziun dalla durabilitad – concret: en direcziun libertad ed avertura da spazis da libertad humans.”
Perquei engraziel jeu per il sustegn da noss candidats verd-liberals ils 13 da zercladur sco era da mia candidatura per il cussegl grond el cumin dalla Foppa.
Simon Casutt, vicepresident Partida verd-liberala e candidat per il cussegl grond, Falera
